Massale vissterfte in de Neksloot bij de Mozartstraat in week 30 2018

terug naar overzicht

Vrijdag, 3 augustus 2018

Afgelopen zondag 29 juli zijn door de Dierenambulance ruim 100 stuks grote viskadavers geruimd van het traject Mozartstraat naar de stuw (polder). Met 4 personen en een bootje nam dit bijna 3 uur in beslag en trok veel bekijks.

Theo Breedijk, viswaterbeheerder van hengelsportvereniging Het Snoekje zag de in de dikke krooslaag lastig zichtbare kadavers voor het eerst op vrijdagochtend en op zaterdag na de regenbui werd pas duidelijk dat het zeer veel vissen waren. Het betreffen voornamelijk kapitale brasems van 40 – 60 cm, maar ook 4 flinke snoeken en een grote zeelt, in totaal zeker 150 kg dode vis. Door het warme water is het lastig vast te stellen, maar gezien de tamelijk wisselende staat van ontbinding denkt Theo dat de meeste vissen al 2 tot 7 dagen dood waren.
Dus alle hulde voor de dierenambulance voor het uitvoeren van deze vieze klus.
Theo wijt de vissterfte aan zuurstof gebrek door de samenloop van warm water (laag zuurstof), veel te veel waterplanten (onttrekken s’nachts veel zuurstof), geheel afdekkende krooslaag (ook overdag nacht onder water) en vrijwel geen waterdoorstroming vanuit de polder. De ondiepte van 50 - 60 cm met ca. 30 – 40 cm bagger levert door het heldere water snelle overdadige waterplantengroei (waterpest) waardoor de grote vis onvoldoende leefruimte heeft. Vooral de grote brasems blijken hierbij erg gevoelig voor de combinatie met laag zuurstof. Ook opvallend dat zoveel grote brasems zijn samengeschoold naar dit traject voor de stuw, mogelijk op zoek naar de laatste water doorstroming vanuit de polder?
Het wrange is dat pas afgelopen donderdag de maaiboot van het waterschap HHNK de gehele Neksloot van veel waterplanten heeft geruimd, dus vrijwijl op het einde van de gebruikelijke eerste maai periode van 15 juni tot 1 augustus. Mede gezien de afgelopen lange warme periode (met overdadige plantengroei) helaas te laat voor de grote vissen. Gezien de staat van ontbinding van de vissen, ziet Theo deze “late” maaiboot niet als de schuldige, maar hierdoor werd veel dode vis wellicht meer zichtbaar, alhoewel hij geen melding van HHNK kreeg van de dode vissen. Verder was tenminste op woensdag de stuw omhoog (alleen geringe waterdoorstroming via de vistrap), maar vrijdag was de stuw wat verlaagd, dus toen wel enige doorstroming (bij vrijwel gelijk polderwaterpeil).
Het HHNK protocol stelt dat rekening wordt gehouden met de dieren door niet te maaien als het water te warm is, maar een water temperatuur van bijna 30 oC is hierbij kennelijk nog niet te warm? Bij bagger gerelateerde activiteiten (waterplantwortels worden uit de baggerbodem getrokken) zou volgens Theo max. 15 oC moeten gelden. Al met al is Theo (alweer) boos op het HHNK, nu voor het veel te late maaien en geen waterdoorstroming. Het HHNK pretendeert ecologisch vriendelijk wateronderhoud, maar de praktijk bij onderhoud van ondiep stedelijk water toont dat dit een wasse neus is.

Met de reactie van HHNK op het persartikel in het NHD van woensdag 1 augustus wordt met “overmacht door warmte en droogte” helaas elke verantwoordelijkheid weggeschoven. Dat de Neksloot veel te laat na 15 juni is gemaaid omdat “het geen echt knelpunt” was toont dat bij HHNK ecologische redenen (de levende have) kennelijk van ondergeschikt belang zijn en alleen de waterafvoer telt. Ook de opgetreden combinatie van overdadige waterplantengroei met een verstikkende krooslaag is geen rekening gehouden, want HHNK verwijdert alleen kroos als het de waterafvoer belemmert. De genoemde watertemperatuur van 20 oC in ca. 60 cm diep water bij buitentemperaturen van boven de 30 oC klopt echt niet met mijn meerdere metingen van ca. 27 oC op 10 cm onder het wateroppervlak. Ook heel vreemd dat de maaiboot (de aannemer) de vele dode vissen niet bij HHNK heeft gemeld. Het “tijdelijk” stoppen van de belangrijke geringe watertoevoer vanuit de polder valt nauwelijks te begrijpen als direct na de calamiteit dit toch wel het geval is en het polder waterpeil hierdoor nauwelijks lager wordt aangezien zonder voldoende duinwater de polder vanuit ander locaties wordt gevoed.
Per saldo is mijn mening dat het HHNK veel schrijft over ecologisch waterbeheer, maar hierbij voor ondiep stedelijk water met kwetsbare levende have geen praktisch maatwerk levert. Het is hoog tijd dat de gemeentes strakkere ecologische regels gaan hanteren voor hun door HHNK overgenomen wateronderhoud. Naast andere groene leefbaarheid meningen is nu ook de levende have de dupe.

Theo Breedijk
Viswaterbeheer
06-53264283